Liczby po niemiecku dla opiekunek - kompletny poradnik

Liczby to jeden z pierwszych elementów języka, który naprawdę przyda się w codziennej pracy opiekunki - przy zakupach, umawianiu wizyt lekarskich, podawaniu numeru telefonu czy odczytywaniu godziny. W przeciwieństwie do wielu innych słówek, liczb używa się dosłownie codziennie, więc warto opanować je solidnie już na starcie, zanim wyjedziesz na pierwszy turnus.

Po co opiekunce znajomość liczb

Liczby pojawiają się w niemal każdej codziennej sytuacji: podczas zakupów w sklepie, przy płaceniu rachunku, w rozmowie telefonicznej z rodziną podopiecznego, przy umawianiu wizyty u lekarza czy przy podawaniu adresu i numeru domu. W pracy opiekunki dochodzi do tego jeszcze jeden, bardzo praktyczny kontekst - pomiary medyczne. Temperatura, ciśnienie krwi, puls czy dawkowanie leków to informacje, które trzeba umieć zrozumieć i przekazać dalej, często telefonicznie, bez chwili na zastanowienie.

Liczby od 0 do 20

To podstawa, od której zaczyna się nauka - wszystkie kolejne liczby dwucyfrowe buduje się z tych samych elementów. Wymowa w tabeli jest uproszczona fonetycznie, tak żeby dało się ją odczytać po polsku.

Warto zapamiętać dwa wyjątki w tej grupie: 16 to sechzehn, nie "sechszehn" (znika jedno "s"), a 17 to siebzehn, nie "siebenzehn" (znika końcówka "en"). To najczęstsze pomyłki początkujących.

Dziesiątki, setki i tysiąc

Zwróć uwagę na 30 - dreißig, nie "dreizig". To jedyna dziesiątka w tej grupie, która nie kończy się na "-zig", tylko na "-ßig", i akurat tego wyjątku nie da się wyprowadzić z żadnej reguły - trzeba go po prostu zapamiętać.

Jak tworzyć liczby złożone

Niemiecki ma jedną zasadę, która na początku bywa myląca dla osób mówiących po polsku: w liczbach od 21 do 99 jedności wymawia się przed dziesiątkami, połączone słowem und (i). To dokładnie odwrotna kolejność niż w polskim "dwadzieścia jeden".

• 21 = einundzwanzig (dosłownie: jeden-i-dwadzieścia)
• 43 = dreiundvierzig (trzy-i-czterdzieści)
• 67 = siebenundsechzig (siedem-i-sześćdziesiąt)

Przy liczbach trzycyfrowych dochodzi jeszcze setka, zapisywana i wymawiana na początku, bez spacji ani łącznika przed resztą liczby:

• 999 = neunhundertneunundneunzig (dziewięćset-dziewięć-i-dziewięćdziesiąt)
• 130 = hundertdreißig (sto-trzydzieści)

Cała liczba - niezależnie od długości - zapisywana jest jako jedno słowo, bez spacji. To wygląda onieśmielająco przy dłuższych liczbach, ale w mowie rozbija się naturalnie na te same, znane już elementy.

Wymowa - najtrudniejsze głoski

Kilka dźwięków w niemieckich liczbach regularnie sprawia trudność osobom mówiącym po polsku - warto je sobie świadomie przećwiczyć.

• z czyta się jak polskie "c" połączone z "s", czyli [ts] - stąd zwei brzmi jak "cwaj", a nie "zwaj".
• v w słowie vier czyta się jak polskie "f", nie "w" - to częsta pułapka, bo w innych niemieckich słowach "w" bywa bliższe intuicji Polaka.
• w w słowie zwölf czyta się właśnie jak polskie "w" - litery "v" i "w" w niemieckim zamieniają się rolami względem polskiego przyzwyczajenia.
• ü w słowie fünf to głoska, której w polskim alfabecie nie ma - wymawia się ją jak "i", ale z ustami ułożonymi jak do "u".
• ch w sechzehn czy sechzig to miękka głoska, zbliżona do polskiego "ś" wymówionego z przydechem - inna niż twarde "ch" w słowie acht.

Liczby w praktyce - ceny, godziny, pomiary

Same tabele to dopiero połowa nauki - równie ważne jest to, jak liczby funkcjonują w prawdziwych zdaniach, z którymi spotkasz się na co dzień.

Ceny i zakupy

Wie viel kostet das? (Ile to kosztuje?) - Das kostet zehn Euro fünfzig. (To kosztuje dziesięć euro pięćdziesiąt.) Grosze przy cenach w euro wymawia się po prostu jako kolejną liczbę, bez dodatkowego słowa na "centy" w mowie potocznej.

Godziny

Wie spät ist es? (Która jest godzina?) - Es ist acht Uhr. (Jest ósma.) Pełne godziny podaje się z dodatkiem Uhr, a przy niepełnych warto znać dwa zwroty: halb neun (dosłownie "pół do dziewiątej", czyli 8:30) oraz Viertel vor zehn (za piętnaście dziesiąta, czyli 9:45).

Pomiary medyczne

W tym miejscu niemiecki ma jedną ważną różnicę względem polskiego zapisu - miejsca po przecinku oddziela się przecinkiem, nie kropką, i wymawia się go jako Komma:

• Die Temperatur ist siebenunddreißig Komma fünf. (Temperatura wynosi 37,5.)
• Der Blutdruck ist hundertdreißig zu achtzig. (Ciśnienie wynosi 130 na 80.)
• Der Puls ist fünfundsiebzig. (Puls wynosi 75.)

Przy podawaniu numeru telefonu Niemcy zwykle czytają cyfry pojedynczo, jedna po drugiej, a nie jako pełne liczby dwucyfrowe - to ułatwia zrozumienie przez telefon, kiedy nie widać rozmówcy.

Najczęstsze pytania

Jak liczyć po niemiecku od 1 do 10?

Eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben, acht, neun, zehn. To podstawa, od której warto zacząć naukę - reszta liczb dwucyfrowych powstaje z tych samych, znanych już elementów.

Jak tworzy się niemieckie liczby dwucyfrowe, na przykład 21 lub 43?

W liczbach od 21 do 99 najpierw wymawia się jedności, potem dziesiątki, połączone słowem und. 21 to einundzwanzig, a 43 to dreiundvierzig.

Czy w niemieckich liczbach dziesiętnych jest kropka czy przecinek?

W języku niemieckim miejsca dziesiętne oddziela się przecinkiem, nie kropką, i czyta się go jako Komma. Temperaturę 37,5 stopnia odczytasz jako siebenunddreißig Komma fünf.

Jak zapytać po niemiecku, ile coś kosztuje?

Wie viel kostet das? to standardowe pytanie o cenę. Odpowiedź zwykle brzmi Das kostet... i dalej podana kwota.

Które głoski w niemieckich liczbach sprawiają Polakom najwięcej trudności?

Najczęściej litera z czytana jako ts, litera v w słowie vier czytana jako f, oraz głoska ü, której w polskim alfabecie nie ma.

Podsumowanie

Liczby po niemiecku wydają się na początku trudniejsze niż w rzeczywistości są - cały system opiera się na kilkunastu podstawowych słowach z tabeli 0-20 oraz jednej, konsekwentnie stosowanej zasadzie kolejności przy liczbach złożonych. Opanowanie ich solidnie na starcie ułatwia codzienne sytuacje - od zakupów po przekazanie wyniku pomiaru ciśnienia przez telefon - i buduje pewność siebie w rozmowie znacznie szybciej niż uczenie się pojedynczych, luźnych zwrotów. Więcej podstawowego słownictwa znajdziesz w naszym poradniku niemiecki dla opiekunek - 50 zwrotów na start.

Oficjalne zasady zapisu liczb słownie w języku niemieckim opisuje słownik Duden, a bezpłatne materiały do samodzielnej nauki niemieckiego, w tym podstawowego słownictwa liczbowego, udostępnia Goethe-Institut.

Przeglądaj aktualne oferty pracy